Napisy na nagrobkach to problem stanowiący nie lada wyzwanie dla naszych klientów. Bardzo często nie wiemy, jakie powinny być słowa wyryte na pomniku. Kamieniarstwo LuxStone Granity oferujące nagrobki w Zielonej Górze, przygotowało dla Państwa listę stu napisów na nagrobkach. Jest z czego wybierać.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie są funkcje i znaczenie inskrypcji nagrobnych oraz jak je dobrać do relacji rodzinnych lub światopoglądu zmarłego (w tym propozycje łacińskie, biblijne i świeckie).
- Jakie są rodzaje czcionek (klasyczne, nowoczesne, odręczne) oraz techniki wykonania napisów (piaskowanie, litery nakładane, kucie) i które z nich są najtrwalsze.
- Jak prawidłowo dobrać kolor liter do koloru kamienia nagrobka, aby zapewnić maksymalną czytelność i estetykę, oraz ile kosztuje wykonanie napisu.
Po co umieszcza się napisy na nagrobkach?
Odpowiedni napis na nagrobku to bardzo wymagające zadanie. No bo co wyryć na nagrobku oprócz imienia i nazwiska zmarłego oraz dat? W końcu pomnik będzie stał na cmentarzu przez dziesięciolecia, więc warto zastanowić się nad odpowiednia inskrypcją nagrobną. Ten wybór spędza sen z oczu wielu naszym klientom. Napis na nagrobku powinien być wyrazem solidarności ze zmarłym i naszej pamięci o nim. Powinien wyrażać światopogląd, czy też przekonania religijne osoby zmarłej.
Można się także zdecydować na umieszczenie napisu odnoszącego się do hobby, lub też drogi zawodowej zmarłego. Poniższe sentencje nagrobne można wykorzystać nie tylko do umieszczenia na epitafium, ale i na wieńcach pogrzebowych, kartkach kondolencyjnych, czy nekrologach. Składanie kondolencji również wiąże się z odpowiednimi sentencjami i napisami, dlatego poniższa lista z pewnością się Państwu przyda.
Krój pisma – detal, który nadaje charakter
Treść inskrypcji to jedno, ale równie ważna jest jej forma wizualna. W LuxStone Granity zawsze uczulamy klientów, że odpowiedni dobór czcionki na nagrobek wpływa na czytelność oraz ostateczną estetykę całego pomnika. Krój pisma nie może być dziełem przypadku – powinien harmonizować zarówno ze stylem architektonicznym nagrobka, jak i osobowością osoby zmarłej.
W kamieniarstwie wyróżniamy trzy główne nurty stylistyczne liter:
- Czcionki klasyczne (szeryfowe): Eleganckie i dostojne, posiadające charakterystyczne „ozdobniki” na końcach znaków. Idealnie pasują do tradycyjnych nagrobków i sarkofagów. Kojarzą się z powagą, tradycją i szacunkiem.
- Czcionki nowoczesne (bezszeryfowe): Proste, minimalistyczne litery pozbawione ozdobników. Świetnie sprawdzają się na modernistycznych, prostych płytach. Wprowadzają ład, symetrię i są bardzo czytelne nawet z większej odległości.
- Pismo odręczne (tzw. pisanki): Kaligraficzne, ozdobne czcionki naśladujące pismo ręczne. Są niezwykle efektowne i dodają nagrobkowi osobistego, emocjonalnego i nieco romantycznego charakteru. Należy jednak uważać, by przy dłuższych sentencjach tekst pozostał czytelny.
Najpopularniejsze czcionki nagrobkowe
Klienci często pytają o konkretne nazwy. Do najczęściej wybieranych krojów w naszej pracowni należą:
- Klasyczne: Trajan (nawiązujący do rzymskich inskrypcji), Times New Roman, Romano.
- Nowoczesne: Arial, Century Gothic, Verdana.
- Ozdobne: Vivaldi, Zapf Chancery, English 111 (bardzo elegancka kaligrafia).

Rodzaje liter i kolorystyka – trwałość i estetyka wykonania
Wybór treści i kroju pisma to dopiero początek. Ostateczny wygląd i trwałość inskrypcji zależą od techniki wykonania oraz koloru, jakim litery zostaną wypełnione. W LuxStone Granity stosujemy trzy główne metody, z których każda ma swoje zalety:
- Piaskowanie (Najpopularniejsza) – to najczęstsza i najbardziej uniwersalna metoda. Polega na wydmuchiwaniu piasku pod wysokim ciśnieniem na kamień przez szablon, tworząc precyzyjne zagłębienia. Jest to szybkie i relatywnie tanie rozwiązanie (często wliczone w cenę pomnika, jak w naszej firmie). Piaskowane litery są następnie malowane (najczęściej na czarno, biało) lub złocone (folią/lakierem), co wymaga odświeżania co kilka lat.
- Litery nakładane (Metalowe): – litery odlewane z brązu, mosiądzu lub stali nierdzewnej, które są przytwierdzane do płyty kamiennej. To najbardziej elegancki i trwały sposób, zapewniający doskonały kontrast. Choć początkowy koszt jest wyższy, takie litery praktycznie nie wymagają renowacji i są bardzo odporne na warunki atmosferyczne.
- Kucie (Najszlachetniejsza) – to tradycyjna metoda rzeźbienia dłutem. Wymaga najwyższych umiejętności i jest najbardziej czasochłonna. Kute litery są głębsze, mają trójwymiarowy kształt, który rzuca cień. Najlepiej prezentują się na kamieniu o nierównej strukturze, a ich trwałość jest niemal wieczna.
Kolory napisów na nagrobkach – jakie wybrać?
Wybór koloru napisu na nagrobku jest równie ważny, jak dobór odpowiedniej treści. Kolorystyka wpływa na czytelność inskrypcji, estetykę pomnika oraz jego trwałość. Najczęściej stosuje się klasyczne barwy, takie jak złoto, srebro, biel czy czerń, które dobrze kontrastują z ciemnym granitem. Złote litery podkreślają elegancję i nadają nagrobkowi podniosły charakter, natomiast białe litery są bardzo czytelne i często wybierane do jasnych kamieni, takich jak marmur czy piaskowiec.
Coraz większą popularność zyskują również litery w kolorze grafitowym lub szarym, które subtelnie komponują się z nowoczesnymi nagrobkami z polerowanego granitu. Warto pamiętać, że niektóre barwy, np. farby metaliczne, mogą z czasem tracić intensywność pod wpływem warunków atmosferycznych. Wybór koloru liter najlepiej jest dopasować do koloru kamienia oraz charakteru pomnika, aby całość tworzyła spójne i eleganckie upamiętnienie bliskiej osoby.

Jaki kolor liter do jakiego koloru pomnika?
| Kolor pomnika / kamienia | Najlepsze kolory liter | Dlaczego dobrze pasują? | Unikać |
|---|---|---|---|
| Czarny granit (np. Szwed, Premium Black) | Złoty, biały, srebrny | Bardzo wysoki kontrast, elegancja, największa czytelność | Grafitowe, czarne litery — zlewają się z tłem |
| Grafitowy / ciemnoszary granit (Impala, Orion) | Białe, jasnoszare, złote | Czytelne na ciemnym tle, estetyczne i nowoczesne | Ciemnosrebrne, czarne, grafitowe |
| Jasnoszary granit (Strzegom, Jasny Szwed) | Czarne, grafitowe, ciemnoszare | Mocny kontrast, dobra widoczność z daleka | Białe (za słaby kontrast), srebrne |
| Brązowy lub czerwony granit (Vanga, Balmoral, Aurora) | Złote, czarne, białe | Złoto podkreśla ciepły kolor kamienia, czerń jest czytelna | Srebrnych i szarych — giną na tle wzoru kamienia |
| Jasny piaskowiec / marmur / trawertyn | Czarne, grafitowe, ciemne brązy | Czerń najczytelniejsza na jasnych pomnikach | Srebrne, białe, złote (mogą być mało widoczne) |
| Granit multikolor / wzorzysty (Paradiso, Multicolor Red) | Złote, białe | Złoto przebija się przez wzory, biel zapewnia czytelność | Srebrne i czarne — mogą „ginąć” w motywie kamienia |
| Granit niebieskawy lub zielonkawy (Olive Green, Blue Pearl) | Srebrne, białe, złote | Zimne kolory kamienia ładnie współgrają z metalicznymi literami | Czarne (zbyt ciężkie na zimnym tle) |
Najczęstsze błędy przy wyborze napisów na nagrobek
❌ Zbyt mały kontrast między kolorem liter a kamieniem
To jeden z najczęstszych problemów. Ciemnoszare litery na grafitowym granicie lub złote litery na jasnym kamieniu szybko stają się nieczytelne. Zawsze warto wybierać kolory wybijające się na tle płyty.
❌ Wybór nietrwałych farb
Tanie, metaliczne farby potrafią utracić intensywność już po roku. Aby uniknąć konieczności częstego odnawiania, warto postawić na litery piaskowane lub złocone prawdziwym 23,75-karatowym złotem.
❌ Zbyt mały rozmiar liter
Minimalistyczne inskrypcje wyglądają elegancko, ale zbyt drobne litery tracą czytelność po kilku latach. Zwłaszcza na polerowanym kamieniu.
❌ Zbyt duża liczba elementów
Przeładowanie inskrypcji cytatami, symbolami i dodatkowymi dopiskami sprawia, że całość staje się chaotyczna. Najlepiej zachować umiar i podkreślić najważniejsze informacje.
❌ Mieszanie stylów
Łączenie np. gotyku z nowoczesną czcionką lub złotych liter z bardzo minimalistycznym nagrobkiem może wyglądać niespójnie. Warto trzymać się jednego stylu estetycznego.
❌ Nieodpowiedni kolor liter do rodzaju kamienia
Błąd szczególnie widoczny przy jasnych kamieniach — białe litery na marmurze są praktycznie niewidoczne; czarne na czarnym granicie wymagają podświetlenia lub matowienia.
Napis na pomniku inaczej
Bardzo często poszukujemy także informacji na napis na pomniku inaczej. Nie chcemy bowiem, aby na nagrobku bliskiej nam osoby był taki sam, jak pozostałe. Chcemy w jakiś sposób wyróżnić zmarłego odpowiednią sentencją. Przechadzając się po cmentarzu możemy najczęściej spotkać napisy nagrobne „Ave Maria”, czy „Prosi o modlitwę”. LuxStone Granity przedstawia sposoby na napis na pomniku inaczej. Jak? O tym poniżej. Przeczytaj również nasz artykuł, jak samemu odnowić litery na pomniku.

Napisy na nagrobkach wg relacji rodzinnych – tabela
| Dla kogo | Przykładowe napisy |
|---|---|
| Dla babci | Kochanej Babci – wnuki Twoja dobroć zostanie z nami na zawsze Zawsze byłaś przy nas – teraz my jesteśmy przy Tobie |
| Dla dziadka | Najdroższemu Dziadkowi – z miłością Twoja mądrość i ciepło żyją w nas dalej Spoczywaj w pokoju, Dziadku |
| Dla mamy | Kochanej Mamie – dzieci Zabrał Cię czas, ale nie serca nasze Miłość matki nie zna końca |
| Dla taty | Najlepszemu Tacie na świecie Zawsze będziesz naszym przewodnikiem Tato, tęsknimy każdego dnia |
| Dla żony | Mojej ukochanej żonie Zawsze w moim sercu Miłość nigdy nie umiera |
| Dla męża | Mojemu mężowi – z miłością i wdzięcznościąNa zawsze razem, choć osobno |
| Dla dziecka | Aniołek, który był z nami zbyt krótko Nasze maleństwo – miłość wieczna Śpij spokojnie, kochanie |
| Dla rodzeństwa | Bratu/Siostrze – z sercami pełnymi wspomnień Na zawsze z nami w pamięci i modlitwie |
| Uniwersalne | Na zawsze w naszych sercach Nie umiera ten, kto zostaje w pamięci bliskich Do zobaczenia… |
Napis na nagrobku – jaki wybrać?
Napis na nagrobku nie musi być długi. Wszystko tak naprawdę zależy od życzenia rodziny, która to często nie może dojść do porozumienia, co umieścić na epitafium. Wcale się temu nie dziwimy, ponieważ każdy z nas poddaje sentencje nagrobne subiektywnej ocenie. Wielu naszych klientów decyduje się na umieszczenie krótkiej, skromnej sentencji nagrobnej na epitafium. Istnieje jednak gros klientów, który życzą sobie umieszczenie całych cytatów biblijnych na nagrobku.
Warto także wspomnieć, że nie wszystkie groby, które znajdują się na cmentarzu wiążą się z religią katolicką. W zestawieniu ujęliśmy więc także napisy na nagrobki świeckie. Zakład kamieniarski LuxStone Granity przychodzi z pomocą w podjęciu ważnej decyzji umieszczenia tekstu na nagrobku i prezentuje sto najpopularniejszych napisów na nagrobkach. Zachęcamy również do przeczytania naszego artykułu, w którym znajdziecie 20 najpopularniejszych sentencji nagrobnych.
Napis na nagrobku. Sto propozycji
Poniżej prezentujemy Państwu sto propozycji na napisy na nagrobkach. Znajdują się tutaj zarówno sentencje łacińskie, jak i cytaty biblijne. Biblia to prawdziwa kopalnia sentencji nagrobnych. Najczęstsze cytaty biblijne umieszczane na nagrobkach to fragmenty ewangelii, lub psalmy. Z kolei napisy na nagrobki po łacinie od stuleci odgrywają bardzo ważną rolę w upamiętnieniu zmarłych. Umieszcza się je na płytach napisowych, które stanowią podstawowy element nagrobka. Nasza lista zawiera najpopularniejsze i najciekawsze napisy na nagrobkach według zakładu kamieniarskiego LuxStone Granity.
Sentencje łacińskie na nagrobki
Sentencje łacińskie na nagrobki ograniczają się zazwyczaj do dwóch najbardziej znanych – “Non omnis moriar” oraz “Memento mori”. Istnieje jednak cały szereg innych napisów na nagrobki w języku łacińskim, które prezentujemy poniżej. Inskrypcje po łacinie mają bardzo długą tradycję, jeżeli chodzi o ich umiejscowienie na epitafium, ponieważ język łaciński był ściśle związany z obrządkami religijnymi. Obecnie coraz rzadziej sięgamy po epitafia łacińskie.

Cytaty biblijne na nagrobek
Cytaty biblijne są niezwykle często umieszczane na pomnikach. Przeważnie są to cytaty mówiące o śmierci, ale i takie o zbawieniu. Na naszej liście stu najciekawszych napisów na nagrobki umieściliśmy kilka cytatów z Biblii, które z powodzeniem można umieścić na pomniku. Najczęściej stosowane cytaty biblijne na nagrobek to “Pan jest pasterzem moim, nie brak mi niczego” oraz “W ręce Twoje Panie, powierzam ducha mego.”
Napisy na nagrobki świeckie
Jeżeli chodzi o napisy na nagrobki świeckie, to z pewnością nie zastosujemy tutaj formuły “Ave Maria”, czy “Jezu Ufam Tobie”. W przypadku osób niewierzących napis na nagrobku świeckim powinien być neutralny. Najczęściej jest to cytat z jakiegoś utworu literackiego, bądź piosenki. Nierzadko pojawia się inskrypcja “Spieszmy się kochać ludzi, tak szybko odchodzą” ks. Twardowskiego, bądź też po prostu fragmenty piosenek, które również znalazły się w naszym zestawieniu.

Sentencje na nagrobek dla dziecka
Napisy na nagrobkach dla dzieci są chyba najbardziej wzruszające. Zazwyczaj stosuje się w takich przypadkach krótkie sentencje nagrobne typu “Śpij Aniołku”, czy “Iskierka zgasła”. Rodzice jednak dość często decydują się na napis na nagrobku, który wyraża ich ból. np. “Jezu, pod krzyż Twój składam skarb swój”. Poniższa lista z pewnością pomoże Państwu wybrać odpowiednią sentencję nagrobkową na pomnik dla dziecka.

- Ave Maria.
- Prosi o spokój.
- Prosi o modlitwę.
- Proszę o Zdrowaś Mario.
- Jezu Ufam Tobie.
- Śpij Aniołku.
- Wieczny odpoczynek.
- Ludzie marzą o Aniołach, My mieliśmy szczęście trzymać Jednego w ramionach.
- Matko Boska, przyjmij mnie w opiekę swoją.
- Odszedłeś tak nagle.
- Wiara, nadzieja, miłość.
- Prochem jesteś i w proch się obrócisz.
- W krzyżu zbawienie.
- “Spieszmy się kochać ludzi, tak szybko odchodzą.” ks. J. Twardowski
- Pokój jego duszy.
- R.I.P.” – Spoczywaj w pokoju.
- Pamięć nie umiera.
- Zginął tragicznie.
- Odszedłeś tak niespodziewanie, nie było czasu na pożegnanie.
- Na zawsze w naszych sercach.
- Aniołku, byłeś naszym marzeniem. Jesteś i będziesz naszą miłością…
- Byłeś marzeniem, zostałeś wspomnieniem.
- Śpij spokojnie droga dziecino (dla dziecka).
- Widocznie Mało Aniołków jest w niebie skoro Bóg zabrał Nam Ciebie.
- Bóg powołał Cię do siebie,żebyś był Aniołkiem w Niebie
- Jest taki ból o którym lepiej nie mówić, bowiem najlepiej wyraża go milczenie.
- Tak krótko żyłem, a tak żyć chciałem. Bóg tak chciał, odejść musiałem.
- „Cyt…Iskierka zgasła”
- ” Ach śpij kochanie jeśli gwiazdkę z nieba chcesz dostaniesz”
- Śpij .. , śpij Córeczko, Ty bielusie masz łóżeczko. Z piór Anielskich poduszeczkę, z chmur na niebie kołdereczkę.
- Urodziłaś się dla nieba, Córeczko
- Czas ucieka, wieczność czeka.
- Umarłeś po to, aby żyć.
- Wyrwany z życia, lecz nie z serc naszych.
- Boże, tak żal.
- Wiara koi ból.
- Boże pozwól mu na udział w szczęściu wiecznym.
- Śpij z aniołkami.
- To co najdroższe Boże zabrałeś, lecz bólu z serca zabrać nie chciałeś.
- Jezu, pod krzyż Twój składam skarb swój.
- Gdyby miłość mogła uzdrawiać a łzy wskrzeszać, dziś byłbyś z nami
- Wola Twoja Panie
- Zamknęły się ukochane oczy, spoczęły spracowane ręce, przestało bić kochane serce.
- Twoja śmierć niespodziewana, W naszych sercach wielka rana.
- Dzieli nas tylko czas.
- Widzę teraz to, czego nie mogę Wam zdradzić.
- Odszedłeś, lecz pozostałeś w naszych sercach.
- Nie szukajcie mnie tu, lecz w sercach waszych.
- W krainie życia ujrzę dobroć Boga.
- Dla świata byłeś tylko cząstką, dla mnie całym światem
- Śpij Tatusiu kochany Tak przedwcześnie nam zabrany.
- Nie czekajcie, ja nie wrócę. Nie spieszcie się, ja poczekam.
- Przyjmij mnie Panie.
- Oczekuje na Zmartwychwstanie.
- Pokój jego duszy.
- Co było najdroższe W tym grobie się mieści…
- To tutaj mogiła całe nasze szczęście przykryła.
- Człowiek żyje tak długo, aż nie zginie po nim pamięć
- Pamięć pozostała
- To nie był czas, to nie była pora.
- Nie pytam Cię, Boże, dlaczego go zabrałeś, lecz dziękuję za to, że nam go dałeś.
- Rodzina opłakuje rzewnymi łzy, westchnij przechodniu z nami i Ty.
- Zginęłaś nam z oczu, lecz z serca nigdy.
- Bolesne było nasze rozstanie, lecz taka wola Twoja była Panie.
- Niech spoczywa z Bogiem.
- Przyjmij mnie Panie.
- Kochaj serce matki, póki jest przy tobie. Późno będzie kochać, jak już będzie w grobie.
- Ty żyjesz, choć martwe Twe powieki, bo w sercach naszych trwać będziesz na wieki.
- Pan moim światłem i zbawieniem moim
- Zniknąłeś mi z oczu na wieczne sny, Zostawiłeś mi smutek i gorzkie łzy..
- Wieczny Odpoczynek racz im dać Panie, a światłość wiekuista niechaj im świeci
- Najsłodszy Jezu, nie bądź mi sędzią, lecz Zbawicielem
- Błogosławieni czystego serca, albowiem oni Boga oglądać będą.
- Pan jest moim pasterzem, nie brak mi niczego.
- “Smutek leci na skrzydłach czasu” Jean de la Fontaine
- “Wspomnienia są jedynym rajem, z którego nie można nas wygnać.” Jean Paul Friedrich Richter
- “Każdy koniec daje szansę na nowy początek” Paulo Coelho
- “Wszystko ma swój kres i czas” Sofokles
- “Miłość silniejsza jest od śmierci” Marie Ebner von Eschenbach.
- “I nie napatrzywszy się jasności słonecznej, Poszła nieboga widzieć krajów nocy wiecznej” J. Kochanowski “Treny”
- “Wielkieś mi uczyniła pustki w domu moim, Moja droga …, tym zniknienim swoim! Pełno nas, a jakoby nikogo nie było: Jedną maluczką duszą tak wiele ubyło.” J. Kochanowski “Tren XVIII”
- “W chwili śmierci zbieramy to, co zasialiśmy w ciągu życia” Św. Jan Bosko.
- Memento mori. Pamiętaj, że umrzesz.
- „Feci, quod potui, faciant meliora potentes.” Zrobiłem, co mogłem. Kto potrafi, niech zrobi lepiej.
- “Memorabilis”- Niezapomniany
- “Non omnis moriar” – Nie wszystek umrę
- „Errare humanum est” Seneka – Błądzić jest rzeczą ludzką.
- “MORS CERTA, HORA INCERTA” Śmierć jest pewna, godzina niepewna.
- “Sit tibi terra levis” Niech Ci ziemia lekką będzie
- “Beate memoriae” Świętej pamięci
- MORS PORTA VITAE AETERNAE. Śmierć jest bramą do wieczności
- Quo vadis? Dokąd zmierzasz?
- “Życie choć piękne, tak kruche jest. Zrozumiał ten, kto otarł się o śmierć” Golden Life
- “Mamo, smutno tu i obco. Drzewa inne rosną, I ciszy nikt nie zna tu. Mamo, nie myśl, że się skarżę. Żal mi tylko marzeń, Dziecięcych dni, moich dni.” V. Villas, M. Łebkowski, S. Werner
- “Samotność to taka straszna trwoga” Dżem
- “Śpij, bajki śnij” M. Grechuta
- “A my tak łatwopalni…” J. Cygan, M. Rodowicz
- “Zapal świeczkę, za tych, których zabrał los” D. Dusza, Dżem
- “Śpij, zamknij oczy, śnij” A. Janusz, Sumptuastic
- “Idąc cmentarną aleją, szukam ciebie, mój przyjacielu” J. Rzehak, TSA
Ile kosztuje napis na nagrobku?
Ile kosztuje napis na nagrobku? Nie da się jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie, ponieważ wiele zależy od tego, jaki rodzaj liter na nagrobek Państwo wybiorą. Litery kute, czy nakładane są stosunkowo drogie, ale prezentują się naprawdę wytwornie. Koszt wykonania jednej litery wymienionymi metodami to od kilkunastu złotych wzwyż. Im dłuższy napis na nagrobku, tym wyższy koszt umieszczenia inskrypcji na epitafium. Najczęstszym sposobem umieszczenia liter na nagrobku jest piaskowanie. Jeśli zamawiasz montaż nagrobka w zakładzie kamieniarskim LuxStone Granity, piaskowanie napisów masz za darmo.

Czy można umieścić dopis na nagrobku?
Jeśli dysponujemy nagrobkiem podwójnym, bądź grobowcem, to zazwyczaj spoczywa w nim kilka osób. Przy okazji kolejnego pochówku demontuje się więc tablice nagrobne i umieszcza się na nich tzw. dopis. Można wówczas spolerować dotychczasowy napis na nagrobku i wybrać inną inskrypcję, choć przeważnie na napisówce jest już przeznaczone miejsce na kolejnego zmarłego.
Jak dbać o napisy na nagrobku?
Prawidłowa pielęgnacja napisów na pomniku pozwala zachować ich czytelność i estetykę przez wiele lat. W zależności od techniki wykonania (piaskowanie, złocenie, frezowanie, litery metalowe) wymagania mogą się nieco różnić, jednak istnieje kilka uniwersalnych zasad.
✔ Regularne mycie delikatnymi środkami
Litery najlepiej czyścić miękką ściereczką oraz letnią wodą z dodatkiem delikatnego płynu (np. szare mydło). Unikaj preparatów zawierających alkohol, amoniak czy silne detergenty — mogą zmatowić kolor lub uszkodzić złocenia.
✔ Unikaj szorstkich gąbek i metalowych szczotek
Złote i srebrne litery są szczególnie podatne na zarysowania. Nawet niezbyt twarda gąbka z warstwą ścierną może je uszkodzić.
✔ Zabezpiecz litery przed kamieniem
Osady z twardej wody lub środki do czyszczenia granitu mogą zostawiać matowe plamy na literach. Podczas czyszczenia nagrobka warto omijać napisy lub przetrzeć je wodą po każdym użyciu detergentu na kamieniu.
✔ W przypadku liter złoconych – absolutnie zero chemii
Złocenia wykonane prawdziwym złotem są trwałe, ale wrażliwe na środki czyszczące. Najbezpieczniejsza jest czysta, letnia woda i miękka szmatka.
Jeśli litery zaczynają matowieć, najlepiej zlecić ich odświeżenie kamieniarzowi.
✔ Litery metalowe (stal, mosiądz) — kontrola korozji
Wystarczy dwa razy w roku przetrzeć je preparatem do metalu lub wazeliną techniczną, aby ochronić przed ciemnieniem. W przypadku mosiądzu naturalne patynowanie jest zjawiskiem normalnym.
✔ Piaskowane litery — najtrwalsze, ale też wymagają czyszczenia
Piaskowane, nielakierowane litery warto raz na kilka miesięcy przemyć wodą, aby zapobiec gromadzeniu się brudu i mchów we wgłębieniach.
✔ Regularna kontrola stanu napisów
Warto raz do roku sprawdzić, czy farba nie zaczyna schodzić lub czy nie ma zarysowań. Wczesne wykrycie uszkodzenia pozwala uniknąć renowacji całego napisu.
Jak często odnawiać litery na nagrobku?
Częstotliwość odnawiania liter zależy od rodzaju materiału, techniki wykonania oraz ekspozycji na warunki atmosferyczne. W polskim klimacie — z dużą wilgotnością, mrozem i intensywnym słońcem latem — warto przyjąć kilka praktycznych zasad:
✔ Litery złocone (prawdziwe złoto)
Złocenia wykonane płatkami 23,75-karatowego złota są bardzo trwałe i mogą wytrzymać 10–20 lat bez konieczności odnowienia. Jeśli stosowane jest złocenie tańszymi metodami, odświeżenie może być potrzebne już po kilku latach.
Warto kontrolować stan liter raz na 1–2 lata.
✔ Litery malowane (białe, srebrne, czarne, grafitowe)
To najpopularniejszy rodzaj liter i najczęściej wymagający odnowienia. Typowo malowane litery powinny być odnawiane co 3–5 lat, zależnie od:
- intensywności słońca,
- jakości użytej farby,
- koloru granitu.
Na czarnym polerowanym kamieniu farba potrafi utrzymywać się dłużej, natomiast na jasnych kamieniach szybciej blaknie.
✔ Litery piaskowane bez farby
Najtrwalsza opcja — litery zagłębione w kamieniu. Jeśli nie są malowane, zazwyczaj nie wymagają odnowienia, jedynie okresowego oczyszczania (1–2 razy w roku).
✔ Litery metalowe (mosiądz, stal)
Same litery metalowe nie wymagają odnowienia w sensie malowania, lecz mogą wymagać:
- polerowania,
- usunięcia nalotu,
- zabezpieczenia przed korozją.
Najczęściej zabiegi te wykonuje się co 2–4 lata, ale w sprzyjających warunkach nawet rzadziej.
Napisy na nagrobkach – dobierz inskrypcję odpowiednio do okoliczności
LuxStone Granity zaleca, aby napisy na nagrobkach były dobrane odpowiednio do okoliczności. Coraz częściej zdarza się tak, że zmarły jeszcze za życia zażyczył sobie odpowiednią inskrypcję na pomniku. Wybór napisów na nagrobki jest ogromny i tak naprawdę tylko od rodziny osoby zmarłej zależy, jaki napis będzie widniał na pomniku. Napisy nagrobne można umieszczać zarówno na grobowcach, jak i małych nagrobkach urnowych. O ile w przypadku nagrobków rodzinnych stosuje się zazwyczaj dłuższe sentencje nagrobne, tak przy pomnikach urnowych, czy sentencjach dla dzieci zalecamy wybrać krótki napis na nagrobku. LuxStone Granity chętnie doradzi Państwu w wyborze odpowiedniego napisu na nagrobek. Zachęcamy także do przeczytania naszego wpisu blogowego dotyczącego napisów na szarfach pogrzebowych.
FAQ Najczęściej zadawane pytania dotyczące napisów na nagrobkach
Napisy na nagrobkach nazywają się epitafiami.
Nie, oprócz podstawowych informacji (imienia, nazwiska, dat urodzenia i śmierci) na nagrobkach często umieszcza się epitafia w formie cytatów, sentencji, fragmentów poezji, wersetów religijnych lub osobistych wyrazów miłości i tęsknoty.
Często spotykane są epitafia religijne (np. łacińskie „Requiescat in pace” – Niech spoczywa w pokoju, skrót R.I.P.) lub sentencje o charakterze refleksyjnym, takie jak „Memento mori” (Pamiętaj, że umrzesz) czy „Non omnis moriar” (Nie wszystek umrę).
Nie, umieszczenie epitafium jest dobrowolne. Jest to forma dodatkowego upamiętnienia i hołdu dla zmarłego, a nie wymóg prawny czy cmentarny.
Tak, choć klasyczne nagrobki często zawierają cytaty religijne lub poetyckie, współcześnie można umieścić niemal każdą krótką i osobistą sentencję, w tym fragment ulubionej piosenki, filmu czy własną myśl, o ile nie jest wulgarna lub obraźliwa.
Za najtrwalsze uważa się litery metalowe (z brązu lub stali nierdzewnej), które są przytwierdzane do płyty, a także napisy wykonane techniką piaskowania i następnie złocone (najczęściej płatkowym złotem), które przy odpowiedniej konserwacji utrzymują się przez wiele lat.
Napisy malowane lub złocone mogą wymagać odnowienia (pogłębienia i ponownego malowania/złocenia) w zależności od warunków atmosferycznych i jakości użytych materiałów – zazwyczaj co 5 do 15 lat.
Koszt wykonania napisu na nagrobku jest zróżnicowany i zależy głównie od techniki wykonania (piaskowanie, kucie, litery metalowe) oraz zdobień (złocenie, malowanie). Do podanych cen należy bezwzględnie doliczyć koszty demontażu i ponownego montażu tablicy napisowej, jeśli chcemy wykonać dopis na pomniku. Cena za literę najczęściej waha się od 8 zł do 25 zł za pojedynczy znak (piaskowany, malowany). Litery złocone lub srebrzone mogą kosztować od 20 zł do 45 zł za znak, w zależności od użytego materiału (np. złota płatkowego). Cały podstawowy napis (imię, nazwisko, daty) to orientacyjny koszt od 300 zł do 800 zł, w zależności od wybranej wersji i cennika zakładu.