inskrypcje nagrobne

Sentencje nagrobne są praktycznie na każdym pomniku. Sam wybór odpowiedniego nagrobka – wzoru, koloru i kamienia nastręcza kupującym wielu problemów. Także wielu naszych klientów zastanawia się, co wyryć na tablicy nagrobkowej oprócz personaliów Zmarłego oraz dat urodzin i śmierci. Poniżej przedstawiamy 20 najpopularniejszych sentencji nagrobnych zarówno w języku polskim, jak i po łacinie.

Sentencje nagrobne. Co to jest epitafium?

Zanim przedstawimy Państwu najpopularniejsze sentencje nagrobne, kilka słów na temat samej tradycji epitafiów. Słowo “epitafium” pochodzi z greki i oznacza “na kamieniu nagrobnym”, “nad grobem”. Na epitafiach ryto zazwyczaj sentencje nagrobne, ale zdarzały się także portrety Zmarłych, czy atrybuty kojarzone z daną osobą. Epitafia były znane już w Starożytności i miały formę panegiryczną, czyli pochwalną.

Najstarsza sentencja nagrobna w Polsce

Najstarsza sentancja nagrobna w Polsce znajduje się w katedrze gnieźnieńskiej i została wyryta na XI-wiecznej płycie po łacinie. Odnaleziono ją podczas prac remontowych w 1959r. Ta wierszowana sentencja w tłumaczeniu na polski brzmi mniej więcej tak: “W grobie tym trzech braci…” Najprawdopodobniej chodzi tutaj o grób eremitów z Międzyrzecza.

Biografia na nagrobku

Dawniej inskrypcje na nagrobkach były o wiele bardziej rozbudowane, niż dzisiaj. Z napisów na tablicach można było się dowiedzieć m.in. jakie były losy Zmarłego oraz wiele innych ciekawych elementów biograficznych. Dotyczyło to głównie osób znanych i szanowanych w danej społeczności lokalnej. Nierzadko na nagrobku podawano także informację dotyczącą śmierci zmarłego. Tego typu nagrobki ryto w szczególności przed rokiem 1815, ale i dziś można się spotkać z inskrypcjami typu:”Zginął śmiercią tragiczną”.

Poezja żałobna

W XIX w. i w I połowie XX w. epitafia zdobiła także poezja żałobna, co przywodzi nam na myśl “Treny” Jana Kochanowskiego. Jeżeli więc chodzi o sentencje nagrobne z ubiegłych wieków, bardzo często sięgano po utwory żałobne, aby uwiecznić je na kamieniu. Przykładem może być epitafium Józefa Piłsudskiego i jego matki na cmentarzu Stara Rossa w Wilnie. Inskrypcja została zaczerpnięta z utworu “Beniowski” Juliusza Słowackiego:

“Kto mogąc wybrać wybrał zamiast domu
Gniazdo na skałach orła… niechaj umie
Spać – gdy źrenice czerwone od gromu,
I słuchać jęk szatanów w sosen szumie…
Tak żyłem.”


sentencje nagrobne
Grób Józefa Piłsudskiego

Łacińskie sentencje nagrobne

Przez wiele wieków sentencje nagrobne były pisane w języku łacińskim, w dzisiejszych czasach inskrypcje łacińskie spotyka się raczej sporadycznie. Wielokrotnie występował na epitafiach zwrot D.O.M., czyli Deo Optimo Maximo, co oznacza po polsku “Bogu Najlepszemu” lub R.I.P. – “Requiesce in pace”, czyli “Spoczywaj w pokoju”. Bardzo często spotykano również łacińskie cytaty z Pisma Świętego.

łacińskie sentencje nagrobne
Ave Maria. Popularna łacińska sentencja nagrobna

Oto lista 20. najpopularniejszych sentencji nagrobnych w Polsce:

  1. Jezu Ufam Tobie
  2. Pokój Jego Duszy
  3. Prosi o Modlitwę
  4. Ave Maria
  5. Śpij Aniołku
  6. Powiększyła grono Aniołków
  7. Spoczywaj w pokoju
  8. Wieczność czeka, czas ucieka
  9. W krzyżu Zbawienie
  10. Bóg tak chciał
  11. Na zawsze w naszych sercach
  12. Boże, tak żal…
  13. Bóg jest miłością
  14. Na zawsze z Panem
  15. „R.I.P.” – Spoczywaj w pokoju
  16. “Memento mori” – Pamiętaj, że umrzesz
  17. “Non omnis moriar” – Nie wszystek umrę
  18. “Miserere mei, Deus” – Zmiłuj się nade mną, Boże
  19. “Tempus fugit” – Czas ucieka
  20. “Memorabilis”- Niezapomniany

Słowa wyryte na pomniku

Słowa wyryte na pomniku mają dla nas ogromne znaczenie, ponieważ wyrażają naszą tęsknotę za zmarłym i są wyrazem łączącej nas więzi. Warto poważnie zastanowić się nad tym, jakie sentencje na pomnik powinniśmy wybrać. Nie powinniśmy decydować się na słowa wyryte na pomniku, które w jakiś sposób ośmieszają zmarłą osobę, ponieważ jest to nie na miejscu. Sentencje nagrobne powinny być dobrane odpowiednio do sytuacji i w dobrym tonie.

słowa wyryte na pomniku
słowa wyryte na pomniku

You must be logged in to post a comment.